آموزشی- پژوهشی

      مشارکت در امور سیاسی برای اولین بار از حدود دویست سال قبل از طریق حق رأی صرفا برای مردان در جوامع غربی رواج یافت و مشارکت زنان در سیاست نیز با تأخیری صد ساله آغاز شد . امروز از مشارکت سیاسی به عنوان امری اساسی و در ارتباط نزدیک با توسعه سیاسی یاد می شود . لوسین پای( 1963) به عنوان نخستین پژوهشگر برجسته در زمینه مفهوم « توسعه » معتقد است که توسعه سیاسی به مشارکت توده ای و اقدام عمومی در فعالیت های سیاسی مربوط است و مردم را به شهروند فعال تبدیل می کند(عالم ،1376: 5-124) .

      مشارکت سیاسی ممکن است در جهت حمایت یا علیه نظام سیاسی حاکم صورت گیرد و به شکل شرکت  درگزینش رهبران سیاسی یاهمکاری دراداره امور جامعه باشد و یا به صورت تظاهرات، شورشها ، اجتماعات ، راهپیمایی ها ، اعتصاب ها و اغتشاش ها ظاهرشود . نکته مشترک در همه شکل های مشارکت سیاسی ، علاقمندی افراد به مسایل سیاسی و تمایل آنها به انجام فعالیت و عمل سیاسی است .

مفهوم لغوی مشارکت:مشارکت کلمه ای عربی و بر وزن مفاعله است. در فرهنگ معین به معنای شرکت دادن ،انبازی کردن و همین طور به معنای تعیین سود یا زیان دو یا چند تن که با سرمایه های معین در زمان های مشخص به بازرگا نی پرداخته اند( معین ، 1345) آمده است . از حیث مفهومی،  واژه « مشارکت » به معنای شراکت و همکاری در کاری، امری یا فعالیتی و حضور در جمعی ، گروهی و سازمانی جهت بحث و تصمیم گیری چه به صورت فعال و چه به صورت غیرفعال است . در مجموع ، جوهره اصلی مشارکت را باید در فرآیند درگیری ، فعالیت و تأثیرپذیری دانست ( علوی تبار ، 1379: 15) .

      آلن بیرو نیز می گوید: " مشارکت به معنای سهمی در چیزی یافتن و از آن سود بردن و یا در گروهی شرکت جستن و بنابراین با آن همکاری داشتن است . به همین دلیل از دیدگاه جامعه شناسی باید بین مشارکت به عنوان حالت یا وضع  ( امر شرکت کردن ) و مشارکت به عنوان عمل و تعهد(عمل مشارکت) تمیز قائل شد"(بیرو،1380: 257) .  

      ازمنظر نظامندی و کارکردی ، مشارکت را"سازوکاری برای بقا ، توسعه و تعالی نظام اجتماعی دانسته اند که توسعه نیافتن ساختارهای لازم برای مشارکت و نهادی کردن آن به انقراض نظام اجتماعی و سقوط سیاسی آن می انجامد"(مردوخی ،1373: 171)

 مفهوم و معنای مشارکت:  پیتراوکلی برای تعریف مشارکت به بیان سه تفسیر در خصوص مشارکت می پردازد که عبارتند از :مشارکت به عنوان سهم داشتن، سازماندهی وتوانمندسازی (دهقان وغفاری ، 1384: 69 ).

      سالیماعمر در تعریف مشارکت بر تأثیر نظام ارزشی جامعه در تعیین هدف تأکید می کند و می گوید : « فرآیند مشارکت ، مداخله و کنترل مردم ، بیشتر به تعیین آنچه از دیدگاه خود مردم یک زندگی بهتر را تشکیل می دهد منجر خواهد شد .در این صورت تصمیم های مربوط به اینکه چه چیزی یک زندگی بهتر را می سازد پیش از آنکه با آنچه مردم،  مقدس و مهم می شمارند منافات داشته باشد ، نظام ارزشی آنان را منعکس می کند ». همچنین مشارکت را می توان حرکت آگاهانه ، فعال ، آزاد و مسئولیت آوری دانست که برای تمشیت امور جامعه ضروری است(شادی طلب ،1373: 7). 

سطوح مشارکت: مشارکت می تواند در سطوح مختلف فردی ، سازمانی و جامعه ای انجام پذیرد :

- سطح خرد ( فرد) : مشارکت افراد در بنگاه ها ، شرکت های کوچک خصوصی که با میل و اراده توأم است .

- سطح میانی ( نهادها و سازمان های اجتماعی ) : این نوع در سطح بخش های مختلف جامعه اعم از سازمان ها ، نهادها و روابط بین این سازمان ها صورت می گیرد .

- سطح کلان ( جامعه ) : مشارکت در نظام کلی اجتماعی است که همان مشارکت ملی است .

بر مبنای چگونگی عضویت یا کیفیت دخالت مردم به طور کلی چهار گونه مشارکت را می توان از هم تفکیک کرد :

1-مشارکت طبیعی : منشأ آن در سنت های اجتماعی است و در گروه های خانوادگی ، خویشاوندی ، گروه دوستان و همسالان و ... است ؛ آگاهانه و از روی اختیار افراد نیست .

2-  مشارکت اجباری : در این نوع ، عامل بیرونی نقش اساسی و تعیین کننده دارد و در طول تاریخ سوابق متعددی دارد ، مانند : استفاده از نیروی کار رایگان برای اجرای طرح های مختلف مانند دیوار بزرگ چین و ....

3-  مشارکت ارادی یا داوطلبانه : مشارکتی بدون نفوذ و یا دخالت عوامل خارجی است و شرکت فرد ارادی و آگاهانه است ؛ که خود بر دو قسم است :مشارکت داوطلبانه غیرمنصفانه ومشارکت داوطلبانه منصفانه(همان : 291) .

4- مشارکت خود انگیخته : مشارکتی خودجوش و نهادی در بین افراد یک جامعه و در واقع نوعی قرارداد اجتماعی تلقی می گردد که این قرارداد ناشی از اراده و خواست نفسانی است که نهاد را به وجود آورده اند وافراد جامعه مقداری از آزادی خود را از دست داده اند تا در سایر زمینه ها مورد حمایت نهاد قرار گیرند(همان: 389-261) .

منبع: پایان نامه کارشناسی ارشد، سید حمید رضا موسوی خورشیدی،تهران،اسفند۱۳۸۷

            

+ نوشته شده در  پنجشنبه 1391/09/09ساعت 9:5  توسط موسوی خورشیدی | 
 
صفحه نخست
پروفایل مدیر وبلاگ
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ

پیوندهای روزانه
دفتر مقام معظم رهبری
پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری اسلامی ایران
مجلس شورای اسلامی
پرتال جامع قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران
پورتال همگام
پورتال وزارت آموزش وپرورش
اداره کل آموزش وپرورش استان قم
اداره آموزش وپرورش ناحیه 2 قم
وبلاگ اقدام پژوهی ناحیه 2 قم
مرکز برنامه ریزی و آموزش نیروی انسانی وزارت خانه
سیستم اتوماسیون اداری آموزش و پرورش ناحیه 2قم
گروه درسی مطالعات اجتماعی دفترتالیف
گروه درسی تاریخ دفترتالیف
خبرگزاری تسنیم
خبرگزاری فارس
خبرگزاری جمهوری اسلامی
خبرگزاری دانشجویان ایران
خبرگزاری مهر
اقدام پژوهی ناحیه 2 قم
سامانه جامع مدیریت آموزش ویادگیری فرهنگیان
کتب درسی الکترونیکی
عکس ماهواره ای زمین
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
مهر 1393
شهریور 1393
اردیبهشت 1393
مهر 1392
فروردین 1392
اسفند 1391
بهمن 1391
دی 1391
آذر 1391
آبان 1391
مهر 1391
شهریور 1391
تیر 1391
خرداد 1391
اردیبهشت 1391
اسفند 1390
بهمن 1390
آبان 1390
مهر 1390
مرداد 1390
تیر 1390
خرداد 1390
اردیبهشت 1390
فروردین 1390
دی 1389
آبان 1389
مرداد 1389
اردیبهشت 1389
شهریور 1388
مرداد 1388
تیر 1388
خرداد 1388
اردیبهشت 1388
فروردین 1388
آذر 1387
آبان 1387
آرشيو
پیوندها
سایت دانشگاه تهران
سایت دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
سایت دانشگاه فرهنگیان
سایت دانشگاه تربیت مدرس
سایت دانشگاه علامه طباطبایی
سایت دانشگاه شهیدبهشتی
دانشگاه تربیت معلم
انجمن جامعه شناسی ایران
مرکزپژوهش های مجلس شورای اسلامی
کتابخانه،موزه و مرکزاسناد مجلس شورای اسلامی
مرکز تحقیقات صدا و سیما
پایگاه نشریات الکترونیکی دانشگاه تهران
شبکه ملی مدارس ایران
مدرسه اینترنتی تبیان
مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران
سایت جهاد دانشگاهی
تست آی کیو
باشگاه دانش پژوهان جوان
انجمن ایرانی تعلیم و تربیت
پورتال وزارت علوم، تحقیقات وفناوری
انجمن برنامه ریزی درسی ایران
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
مجله فرهنگ پژوهش
دبیر خانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
سایت انجمن مطالعات برنامه درسی
معاونت آموزش نظری و مهارت های پیش دانشگاهی
سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی
صندوق ذخیره فرهنگیان
بانک عکس آموزش و پرورش ایران
موسسه آموزش از راه دور
سازمان دانش آموزی
دفتر مدارس خارج از کشور
عکس ماهواره ای ناحیه 2 قم
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام وایران
نظام رتبه بندی معلمان
سامانه قوانین ومقررات کشور
شورای عالی آموزش وپرورش
صندوق ذخیره فرهنگیان
سامانه نظام پیشنهادات
نانوفناوری کشورهای اسلامی
مجلس دانش آموزی جمهوری اسلامی
بنیاد icdl ایران
جشنواره رسانه علم وفناوری
دانشگاه قم
دانشگاه تهران پردیس قم
بنیاد ملی نخبگان
بنیادنخبگان استان قم
دانشگاه پیام نوراستان قم
دانشگاه آزاد اسلامی واحدقم
مرکز رشد دانشگاه قم
سایت ترجمه آنلاین
نمونه سوالات کشوری سال های گذشته
معاونت آموزش های کوتاه مدت نیروی انسانی وزارت آموزش وپرورش
مرکزآموزش مدیریت دولتی
وبگاه آموزشگاه ارتقاء علمی و پیشرفت تحصیلی ناحیه
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM